Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (Πατροκοσμάς)

Last modified date

Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (Πατροκοσμάς)

Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (Πατροκοσμάς)

Τη μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού τιμούμε στις 24 Αυγούστου.

Βίος του Πατροκοσμά

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (ή Πατροκοσμάς) γεννήθηκε στο Μέγα Δένδρο το 1714. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για τις προφητείες του, το εθνεγερτικό του έργο και τις περιοδείες του, που είχαν σαν αποτέλεσμα να του αποδοθεί και ο τίτλος ισαπόστολος.

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός είχε καταγωγή από την Ήπειρο και το κοσμικό του όνομα ήταν Κώστας Δημητρίου. Από μικρή ηλικία μελετούσε το Ιερό Ευαγγέλιο και παράλληλα βοηθούσε την οικογένειά του εργαζόμενος ως αγρότης και ως υφαντής.

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός στο Άγιο Όρος

Το 1749 πήγε στην Αθωνιάδα, την ονομαστή σχολή του Αγίου Όρους. Εκεί σπούδασε θεολογία, φιλοσοφία κι άλλες επιστήμες δίπλα σε μεγάλες μορφές του πνεύματος όπως ο Ευγένιος Βούλγαρης, ο Παναγιώτης Παλαμάς και ο Νικόλαος Ζερτζούλης (ή Ζερτούλης). Το 1759 έγινε μοναχός και πήρε το όνομα Κοσμάς.

Εκείνα τα χρόνια του 18ου αιώνα, το ελληνικό στοιχείο κινδύνευε να εξαφανιστεί. Τα 300, ως τότε, χρόνια σκλαβιάς είχαν ως αποτέλεσμα πολλοί Έλληνες να έχουν σχεδόν ξεχάσει την πατρική τους γλώσσα και οι Χριστιανοί να μην μπορούν να βαπτίσουν τα παιδιά τους επειδή δεν υπήρχαν ιερείς. Σε πολλά μέρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οι εξισλαμισμοί κλιμακώνονταν και ο χριστιανικός πληθυσμός ολοένα και μίκραινε. Ο Πατροκοσμάς ένιωσε, φωτισμένος απ’ την Θεία Χάρη, πως έπρεπε να προσπαθήσει να κάνει κάτι για να αλλάξει την κατάσταση.

Ξεκινάει το κήρυγμα από την Κωνσταντινούπολη

Το 1760 πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο αδερφός του Χρύσανθος δίδασκε στην Πατριαρχική Σχολή και έλαβε την άδεια και την ευλογία του Πατριάρχη Σεραφείμ να ξεκινήσει το ιεραποστολικό του έργο. Ο πρώτος σταθμός του Αγίου Κοσμά ήταν η πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη όπου ξεκίνησε το κήρυγμα του.

Διδαχές

Στις Διδαχές του, απέτρεπε τη χρήση της Αρωμανικής και Αλβανικής γλώσσας (εις βάρος της Ελληνικής) και παρότρυνε τους γονείς να μάθουν στα παιδιά τους ελληνικά, τα οποία είναι η “γλώσσα της Εκκλησίας”: «Να σπουδάζετε και εσείς, αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα όσον ημπορείτε. Και αν δεν εμάθετε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας, να μανθάνουν τα ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είναι εις την ελληνικήν. Και αν δεν σπουδάσεις τα ελληνικά, αδελφέ μου, δεν ημπορείς να καταλάβεις εκείνα οπού ομολογεί η Εκκλησία μας». Σε άλλο σημείο των Διδαχών τονίζει ότι πρέπει οι Έλληνες να μπορούν να κατανοούν τα αρχαία ελληνικά συγγράμματα επειδή αυτά “αποτελούν λαμπρά φανάρια για την ανθρωπότητα”.

Ο ίδιος ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, αν και πολύ καλός γνώστης της “επίσημης” αλλά και της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, επέλεξε να κάνει το κήρυγμά του στην (σύγχρονή του) δημοτική. Κατάφερνε έτσι να είναι δίπλα στον λαό και να τον τραβάει μαζί του στον δρόμο του Θεού.

Το πρώτο πράγμα που έκανε όταν πήγαινε σε κάποιον τόπο για κήρυγμα ήταν να στήσει ένα μεγάλο ξύλινο σταυρό. Ο σταυρός αυτός θύμιζε στους πιστούς ότι είχε περάσει από εκεί ο Άγιος Κοσμάς και τι τους είχε διδάξει, αλλά ακόμη σε αυτόν τον σταυρό γίνονταν θαύματα σε όσους ζητούσαν με πίστη την βοήθεια του Θεού.

Υποστήριζε στην πράξη την παιδεία και φρόντιζε να ιδρυθούν εκατοντάδες σχολεία σε όσες περιοχές περιόδευε. Ο Πατροκοσμάς θεωρούσε ότι το σχολείο ανοίγει τις εκκλησίες και τα μοναστήρια κι έλεγε χαρακτηριστικά ότι “καλύτερα να έχεις ελληνικό σχολείο στη χώρα σου, παρά βρύσες και ποτάμια”.

Το μαρτύριο του Πατροκοσμά

Στις 24 Αυγούστου 1779, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός μαρτύρησε κρεμασμένος σε δένδρο στον ποταμό Άψο. Ένας ευσεβής πιστός βρήκε το άγιο σώμα του και το ενταφίασε στον νάρθηκα της εκκλησίας της Θεοτόκου στο Κολικόντασι της Βορείου Ηπείρου.

Εορτή του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Τη μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού τιμούμε στις 24 Αυγούστου.

Α.Α.

Προφητείες Αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Όταν θα δείτε το χιλιάρμενο στην Άσπρη Θάλασσα (Αιγαίο πέλαγος) τότε θά ‘ρθει.

Θἄρθει ξαφνικά. Να έχετε ένα σακκούλι σιτάρι κρεμασμένο στην θύρα. Αυτό θα σας εμποδίσει φεύγοντας. Μη το αφήσετε. Να το πάρετε μαζί σας, για να φάνε τα παιδιά σας

Οι αντίχριστοι θα φύγουν, αλλά θά’ρθουν πάλι• έπειτα θα τους κυνηγήσετε έως την Κόκκινη Μηλιά.

Θαρθῆ ὅταν ἔρθουν δυό καλοκαίρια καί δυό πασχαλιές μαζί.

Ξένος στρατός θά ἔλθη, Χριστό θά πιστεύη, γλώσσα δέν θά ξέρη …

Θαρθῆ καί μιά φορά ἀσκέρι ξένο ποὺ τό Χριστό θά πιστεύη. Ἀλλά σεῖς δέν θά τό ξέρετε.

Μέ ἄλλους θά κοιμηθῆτε καί μέ ἄλλους θά ξημερώσετε.

Θά ἰδῆτε τρεῖς φαμίλιες σ΄ ἕνα σπίτι.

Ἐσεῖς θά πάτε νά κατοικήσετε ἀλλοῦ καί ἄλλοι θἄρθουν νά κατοικήσουν σέ σᾶς.

Πολλοί θα χάνονται από την πείνα.

Οι πλούσιοι θα γίνουν φτωχοί και οι φτωχοί θα πεθάνουν.

Μία χούφτα μάλαμα μια χούφτα αλεύρι.

Θά ἔρθη καιρός ποὺ θά διευθύνουν τόν κόσμο τά ἄλαλα καί τά μπάλαλα.

(“Τά ἄλαλα καί τά μπάλαλα” – Ἐννοεῖ τά ἄψυχα μηχανήματα τῶν διαφόρων ἐφευρέσεων. Αὐτά ἀντικατέστησαν καί ολοένα ἀντικαθιστοῦν τάς ἐργατικὰς χεῖρας καί κυριαρχοῦν εἰς τήν ζωήν τῶν ἀνθρώπων, ὡς νεώτερα εἴδωλα προσκυνούμενα ὑπό τοῦ ὑλόφρονος κόσμου.)

Ἡ αἰτία τοῦ γενικοῦ πολέμου θά εἶναι ἀπό τή Δαλματία.

Ἡ αἰτία τοῦ γενικοῦ πολέμου θἄρθη ἀπό τή Δαλματία. Πρῶτα θά διαμελισθῆ ἡ Αὐστρία καί ὕστερα ἡ Τουρκία.

Ὁ χαλασμός θά γίνη ἀπό ἕνα κασσιδιάρη.

(Ἡ προφητεία εἰς τό ἀλβανικόν χειρόγραφον φέρεται ὡς ἑξῆς: “Ὁ χαλασμός θἄρθη ἀπό τυφλό καί κασσιδιάρη”)

Θά προσπαθοῦν νά τό λύσουν μέ τήν πέννα, μά δέν θά μποροῦν. 99 φορές μέ τόν πόλεμο καί μιά μέ τήν πέννα.

΄Ἄν βρεθοῦν 3 δυνάμεις σύμφωνες, τίποτε δέν θά πάθετε.

Ἄν τό ζήτημα λυθῆ μέ τόν πόλεμο, θά πάθετε πολλές καταστροφές• σέ τρεῖς χῶρες μιά θά μείνη…

Θά ἔρθη καιρός ποὺ δέν θά ἀκοῦτε (μαθαίνετε) τίποτε.

Ὅτι σᾶς ζητοῦν, νά δίνετε• ψυχές μόνον νά γλυτώνετε.

Ἄν βρίσκουν στό δρόμο ἀσήμι, δέν θά σκύβουν νά τό πάρουν. Γιά ἕνα ὅμως ἀστάχυ θά σκοτώνωνται ποιός νά τό πρωτοπάρη… .

Τό κακό θά σᾶς ἔρθη ἀπό τούς διαβασμένους.

Ή τρεῖς μέρες ἤ τρεῖς μῆνες ἤ τρία χρόνια θά βαστάξη.

Θἄρθη καιρός ποὺ δέν θά ὑπάρχη αὐτή ἡ ἁρμονία ποὺ εἶναι σήμερα μεταξύ λαοῦ καί κλήρου.

Οἱ κληρικοί θά γίνουν οἱ χειρότεροι καί οἱ ἀσεβέστεροι τῶν ὅλων.

Στήν Πόλι θά χυθῆ αἷμα ποὺ τριχρονίτικο δαμάλι θά πλέξη (=πλεύση).

Καλότυχος ὅποιος ζήσει μετά τό γενικό πόλεμο. Θά τρώγη μέ ἀσημένιο κουτάλι…

Μετά τό γενικό πόλεμο θά ζήση ὁ λύκος μέ τ΄ ἀρνί.

Θἄρθη πρῶτα ἕνα ψευτορωμαίικο• νά μή τό πιστέψετε• θά φύγη πίσω.

Οἱ Τοῦρκοι θά φύγουν, ἀλλά θά ξανάρθουν πάλι καί θά φθάσουν ὡς τά Ἑξαμίλια. Στό τέλος θά τούς διώξουν εἰς τήν Κόκκινη Μηλιά. Ἀπό τούς Τούρκους τό 1/3 θά σκοτωθῆ, τό ἄλλο τρίτο θά βαπτισθῆ καί μονάχα τό 1/3 θά πάη στήν Κόκκινη Μηλιά.

Σπίτια μεγάλα μή κάμνετε. Λιάσες νά κάμνετε νά μή σᾶς ἔρχωνται μέσα.

Θά σᾶς ἐπιβάλουν μεγάλο καί δυσβάστακτο φόρο, ἀλλά δέν θά προφθάσουν.

Θά βάλουν φόρο στίς κόττες καί στά παράθυρα.

Θά ζητήσουν νά σᾶς πάρουν καί στρατιώτας. Δέν θά προφθάσουν ὄμως.

Οἱ Τοῦρκοι θά μάθουν τό μυστικό 3 μέρες γρηγορώτερα ἀπό τούς Χριστιανούς.

Ὅταν ἀκούσετε ὅτι ὁ πόλεμος πιάστηκε ἀπό κάτω, τότε κοντά θά εἶναι.

Ἄν ὁ πόλεμος πιαστῆ ἀπό κάτω, λίγα θά πάθετε• ἄν πιαστῆ ἀπό πάνω, θά καταστραφῆτε.

Οἱ βράχοι καί οἱ λάκκοι θά εἶναι γεμάτοι κόσμο.

Θἄρθη ξαφνικά• ἤ τό βόιδι στό χωράφι ἤ τό ἄλογο στ΄ ἁλώνι.

Λυπηρόν εἶναι νά σᾶς τό εἰπῶ• σήμερον, αὔριον καρτεροῦμεν δίψες, πεῖνες μεγάλες ποὺ νά δίδωμεν χιλιάδες φλουριά καί νά μήν εὑρίσκωμεν ὀλίγον ψωμί.

Μετά τόν πόλεμο οἱ ἄνθρωποι θά τρέχουν μισή ὥρα δρόμο, γιά νά βρίσκουν ἄνθρωπο καί νά τόν κάμουν ἀδελφό.

Θά ἔρθη καιρός, ποὺ θά φέρη γύρες ὁ διάβολος μέ τό κολοκύθι του.

Ἕνα ψωμί θά χαθῆ τό μισό, καί ἕνα ὁλοκληρο.

Θά ἔρθη καιρός ποὺ μιά γυναίκα θά διώχνη δέκα Τούρκους μέ τή ρόκα.

Τόν Πάπαν νά καταράσθε, διότι αὐτός θά εἶναι ἡ αἰτία.

Νά παρακαλῆτε νά εἶναι μέρα καί ὄχι νύκτα, καλοκαίρι καί ὄχι χειμώνας.

Οἱ ἄνθρωποι θά μείνουν πτωχοί, γιατί δέν θἄχουν ἀγάπη στά δένδρα.

Οἱ ἄνθρωποι θά μείνουν πτωχοί, γιατί θά γίνουν τεμπέληδες.

Ἀπό ψηλά, μέσα ἀπό τό λιμάνι θἄρθη ὁ χαλασμός.

Θά σᾶς ρίξουν παρά πολύ• θά σᾶς ζητήσουν νά τόν πάρουν πίσω, ἀλλά δέν θά μπορέσουν.

Ἐσεῖς θά σώσετε ἄλλους καί οἱ ἄλλοι ἐσᾶς.

Πολλά θά συμβοῦν. Οἱ πολιτεῖες θά καταντήσουν σάν μπαράγκες.

Θαρθῆ καιρός ποὺ θά βγῆ ὁ καταραμένος δαίμονας ἀπό τό καυκί του.

Θαρθῆ μιά φορά ἕνας ψευτοπροφήτης• μή τόν πιστέψετε καί μή τόν χαρῆτε. Πάλι θά φύγη καί δέν θά μεταγυρίση.

Θαρθῆ καιρός ποὺ οἱ χριστιανοί θά ξεσηκωθοῦν ὁ ἕνας κατά τοῦ ἄλλου.

Νάχετε τό σταυρό στό μέτωπο, γιά νά σᾶς γνωρίσουν ὅτι εἶσθε χριστιανοί.

Δέν θά φθάση ὁ στρατός στήν Πόλι• στή μέση τοῦ δρόμου θἄρθη τό μαντάτο, ὅτι ἔφθασε τό ποθούμενο.

Πολλά θά συμβοῦν. Οἱ πολιτεῖες θά καταντήσουν σάν μπαράγκες.

Απολυτίκιο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού:

Θείας πίστεως, διδασκαλία, κατεκόσμησας, την Εκκλησία, ζηλωτής των Αποστόλων γενόμενος και κατασπείρας τα θεία διδάγματα, μαρτυρικώς τον αγώνα ετέλεσας. Κοσμά ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημιν τό μέγα έλεος.

Έτερο απολυτίκιο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού:

Τον μέγαν αθλητήν, ορθοδόξων το κλέος, Χριστού τον μιμητήν και διδάσκαλον θείον, Κοσμάν τον ισαπόστολον, Αιτωλίας αγλάισμα, τον παιδεύσαντα το δούλον Γένος ενθέως και συντρέξαντα εις την ανάστασιν τούτου εν ύμνοις τιμήσωμεν.

Έτερο απολυτίκιο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού:

Κόσμον ηύγασας Πνεύματι θείω, κόσμον ήνεγκας τη Εκκλησία, κόσμημα θείον, πιστών το προπύργιον, ταις διδαχαίς συ το Γένος εφώτισας και της δουλείας τα σκότη διέλυσας, Κοσμά Άγιε· των Αποστόλων ομότροπε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε κοσμήσαι τας ψυχάς των ανυμνούντων σε.

Έτερο απολυτίκιο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού:

Θείον κόσμημα Ορθοδοξίας και αγλάισμα της Εκκλησίας ανεδείχθης, Κοσμά ισαπόστολε· δια πυρός διελθών τε και ύδατος, αναψυχήν συ εκτήσω δι’ αίματος. Ευκοσμώτατε, διδάχων του Γένους κόσμημα, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε κοσμήσαι αρεταίς και τας ψυχάς ημών.

Έτερο απολυτίκιο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού:

Την εύηχον σάλπιγγα Ευαγγελίου Χριστού, Προφήτην τον πύρινον και μιμητήν Ηλιού, Κοσμάν τον Ισαπόστολον, πάντων των ορθοδόξων οδηγόν και προστάτην, δήμων της Αιτωλίας και τυράννου το σέβας, ύμνοις και εγκωμίοις αθρόως τιμήσωμεν.